Kako je Dubai stvorio jednu od najuspješnijih aviokompanija na svijetu

Za finansijsku godinu završenu 31. marta 2026. godine Emirates je prijavio rekordnu dobit prije oporezivanja od 22,8 milijardi dirhama, odnosno oko 6,2 milijarde dolara, uz prihod od 130,9 milijardi dirhama ili približno 35,7 milijardi dolara.

Cijela Emirates Group ostvarila je dobit prije oporezivanja od 24,4 milijarde dirhama, dok je aviokompanija finansijsku godinu završila sa 54,9 milijardi dirhama gotovine.

Dubai pretvoren u raskrsnicu svijeta

Jedna od najvećih prednosti Emiratesa je položaj Dubaija između Evrope, Azije, Afrike i Australije, što kompaniji omogućava da se, za razliku od tradicionalnih evropskih i američkih prevoznika, ne oslanja prvenstveno na veliko domaće tržište.

Umjesto toga, kompanija koristi takozvani model „hub-and-spoke“, dovodeći putnike iz različitih dijelova svijeta u Dubai, odakle nastavljaju putovanje prema krajnjim odredištima.

Putnik iz Mančestera koji želi stići u Sydney, naprimjer, može prvo letjeti za Dubai, a zatim nastaviti prema Australiji. Isti princip primjenjuje se na hiljade kombinacija gradova širom svijeta.

Emirates tako može u jednom avionu koji iz Dubaija leti prema Bangkoku okupiti putnike koji su svoje putovanje započeli u Londonu, Parizu, Frankfurtu, Mančesteru, Milanu ili New Yorku.

Aerodrom bez kojeg model ne bi funkcionisao

Ključnu ulogu u cijelom sistemu ima Međunarodni aerodrom Dubai (DXB), koji je 2025. godine opslužio rekordnih 95,2 miliona putnika. Bio je to njegov najveći godišnji rezultat, ali i najveći broj međunarodnih putnika koji je neki aerodrom primio tokom jedne godine.

DXB je povezan s 291 destinacijom preko 108 međunarodnih avioprijevoznika.

Uspjeh Emiratesa zato se ne posmatra izolovano, već kao dio mnogo šireg sistema u kojem Dubai istovremeno razvija aerodrome, hotele, turizam, saobraćajnu infrastrukturu i poslovno okruženje.

Aerodrom obezbjeđuje infrastrukturu, Emirates globalnu mrežu, a Dubai destinaciju i ekonomiju koja podržava ogroman međunarodni putnički saobraćaj.

Zašto je A380 bio idealan za Emirates

Takav poslovni model objašnjava i zašto je Emirates postao najveći svjetski korisnik Airbusa A380, aviona čiji veliki kapacitet za brojne druge aviokompanije predstavlja ozbiljan poslovni rizik.

Dok drugi prevoznici moraju pronaći dovoljno putnika između dva konkretna grada kako bi popunili avion sa više od 500 sjedišta, Emirates preko Dubaija može objediniti putnike koji dolaze iz velikog broja različitih država.

A380 je kompaniji omogućio i da jednim polijetanjem preveze stotine putnika i tako efikasnije koristi ograničene aerodromske slotove.

Avion je istovremeno postao jedan od najprepoznatljivijih simbola Emiratesa zahvaljujući sadržajima poput bara, luksuznih apartmana prve klase i tuševa, pa je za dio putnika samo iskustvo putovanja Emiratesovim A380 postalo razlog za izbor kompanije.

Stižu A350 i Boeing 777X

Emirates, međutim, zna da njegova budućnost ne može zavisiti isključivo od A380, zbog čega razvija raznovrsniju flotu zasnovanu i na Airbusu A350 i Boeingu 777X, navodi The Aviation Hub.

Na Dubai Airshowu 2025. godine kompanija je naručila dodatnih 65 aviona Boeing 777-9, vrijednih 38 milijardi dolara prema kataloškim cijenama, čime je ukupna narudžba porodice 777X dostigla 270 aviona.

Naručeno je i dodatnih osam Airbusa A350-900, pa ukupna obaveza Emiratesa prema ovom tipu obuhvata 73 aviona, računajući već isporučene primjerke.

A350 bi trebao biti posebno važan na linijama na kojima kapacitet A380 nije potreban, dok se očekuje da 777X postane jedan od glavnih velikih aviona kompanije u budućnosti.

Luksuz donosi veliki novac

Važan dio finansijske formule Emiratesa predstavljaju putnici spremni platiti znatno više za prvu ili poslovnu klasu.

Kompanija je zato godinama ulagala u luksuzne apartmane prve klase, poslovne kabine, aerodromske salone i dodatne sadržaje tokom leta, posebno na dugim linijama.

Relativno mali broj putnika u premium kabinama može donijeti veliki dio prihoda određenog leta, dok stotine putnika u ekonomskoj klasi omogućavaju kompaniji da ostvari potreban obim saobraćaja.

Uvođenjem Premium Economy klase Emirates pokušava privući i putnike koji žele više udobnosti od standardne ekonomske klase, ali nisu spremni platiti cijenu poslovne klase.

Poslovni model tako istovremeno kombinuje masovni prevoz putnika u ekonomskoj klasi i znatno veći prihod po putniku u skupljim kabinama.

Teret donosi dodatni prihod

Putnici nisu jedini izvor zarade, jer važnu ulogu ima Emirates SkyCargo, koji robu prevozi u prtljažnim prostorima putničkih aviona, ali koristi i posebne teretne avione Boeing 777.

Tokom prve polovine finansijske 2025/2026. godine SkyCargo je prevezao 1,25 miliona tona tereta, četiri posto više nego godinu ranije, a floti su u tom periodu dodana još tri teretna Boeinga 777.

Položaj Dubaija kao jednog od najvećih svjetskih logističkih centara omogućava Emiratesu da na istoj globalnoj mreži istovremeno ostvaruje prihode od putnika i transporta robe.

Emirates i Dubai hrane rast jedan drugog

Odnos grada i kompanije funkcioniše u oba smjera – Emirates koristi Dubai kao čvorište, ali istovremeno dovodi milione međunarodnih posjetilaca koji novac troše u hotelima, restoranima, tržnim centrima i turističkim atrakcijama.

Više Emiratesovih letova može dovesti više turista, rast turizma stvara veću potražnju za avio-prevozom, a dodatna potražnja omogućava kompaniji otvaranje novih linija.

Zbog toga su strategija razvoja avio-saobraćaja Dubaija i planovi širenja Emiratesa međusobno čvrsto povezani.

Dubai sprema aerodrom za 260 miliona putnika

Sljedeća faza razvoja već je u pripremi, a Dubai razvija Međunarodni aerodrom Al Maktoum u sklopu Dubai World Centrala.

Projekat vrijedan oko 35 milijardi dolara projektovan je tako da jednog dana može primiti do 260 miliona putnika i čak 12 miliona tona tereta godišnje.

Taj aerodrom posebno je važan za budućnost Emiratesa jer kompanija ne može neograničeno širiti mrežu ukoliko postojeći DXB dostigne granice svojih kapaciteta.

Strategija je u osnovi ista kao ona koja je pomogla nastanku Emiratesa – prvo izgraditi ogromnu infrastrukturu, a zatim je iskoristiti za povezivanje svijeta preko Dubaija.

Model koji konkurenti teško mogu kopirati

Konkurentska kompanija može kupiti Boeing 777X, ponuditi luksuznu prvu klasu ili otvoriti veliki broj međunarodnih linija, ali mnogo teže može kopirati ono što Dubai pruža Emiratesu.

Grad je decenijama razvijao aerodromsku infrastrukturu, turističku industriju, poslovne veze i međunarodni brend, dok je Emirates rastao paralelno s njim.

Za kopiranje takvog modela bila bi potrebna izuzetno povoljna geografska lokacija, ogromni aerodromski kapaciteti, veliki broj međunarodnih prava na letenje i dovoljno tranzitnih putnika da se svakodnevno pune stotine širokotrupnih aviona.

Postoje i veliki rizici

Model ipak nosi rizike jer Emirates snažno zavisi od međunarodnih putovanja na velike udaljenosti i funkcionisanja Dubaija kao centralnog čvorišta.

Geopolitičke krize na Bliskom istoku mogu dovesti do zatvaranja zračnog prostora, produžavanja ruta i rasta operativnih troškova, dok bi veliki pad globalne potražnje za putovanjima posebno pogodio kompaniju koja se oslanja na širokotrupne avione velikog kapaciteta.

Dugoročni izazov predstavlja i A380 u trenutku kada veliki dio avio-industrije prelazi na manje i ekonomičnije dvomotorne avione, zbog čega Emirates odgovor traži upravo u A350 i 777X, prenose Nezavisne.

Ipak, rekordni finansijski rezultati pokazuju da poslovna formula i dalje funkcioniše – geografija Dubaija donosi povezanost, aerodrom infrastrukturu, Emirates globalnu mrežu, ekonomska klasa veliki broj putnika, premium kabine visoke prihode, a SkyCargo dodatnu zaradu od tereta.

Zbog toga The Aviation Hub zaključuje da Dubai za Emirates nije samo grad u kojem je kompanija smještena – Dubai je praktično cijeli njegov poslovni model.